Cerddorfa Symffoni'r Fenni

Menu:

Hanes

Nid yw cofnodion ar gael ar gyfer hanes y Gymdeithas cyn yr Ail Ryfel Byd, er y dywedir iddi gael ei sefydlu yn ail hanner y 19eg ganrif. Hefyd dywedir ei bod wedi atal yn ystod y Rhyfel Byd Cyntaf. Yn ystod yr Ail Ryfel Byd cadwyd yn fyw gan ychydig o chwaraewyr brwdfrydig ac arweiniwyd gan Mrs Alfred Jackson, sielydd lleol.

Ar ôl iddo fe adael y fyddin tua 1946, arweiniwyd y gerddorfa gan Frank Salter, brodor o'r Fenni oedd wedi astudio yn Academi Frenhinol Gerddoriaeth cyn y rhyfel. Astudiodd yna o dan Syr Henry Wood, oedd yn athro ymweliadol. Roedd cyfnod Frank gyda'r gerddorfa'n un llwyddiannus iawn. Cododd e'r gerddorfa i lefel symffonig a defnyddiodd gerddorion proffesiynol yng nghyngherddau. Perfformiodd y gerddorfa mewn sawl lle yn y dref, megis Neuadd y Dref Y Fenni, Gwesty'r Angel a llawer o eglwysi lleol. Yn ystod y 50au cystadlodd y gerddorfa yng Ngŵyl Cheltenham a'r eisteddfod Genedlaethol, yn ennill dosbarthiadau yn y ddau. Perfformiodd hefyd gyda sawl cymdeithas gorawl leol. Darparwyd sawlffotograff o'r cyfnod gan amgueddfa'r Fenni.

Yn ystod y 60au a'r 70au, ychwanegwyd y gerddorfa ar lawer o achlysuron gan aelodau teulu Mansel Thomas, yn enwedig ei wraig Megan, ferch Siân ac wyresau Sarah a Joanna Cobb, oedd yn chwarae unawdau hefyd ar ffidil a sielo. Roedd Mansel Thomas yn adnabyddus fel cyfansoddwr (Yn ysgrifennu i'r Arwisgo ym 1969) ac fel Pennaeth Cerddoriaeth, BBC Wales cyn iddo ymddeoli i'r Fenni ym 1965. Ar sawl achlysur arweiniodd e'r gerddorfa ac oedd e'n llwydd y Gymdeithas o 1974 i 1986.

Roedd aelodaeth yn is yn ystod y 60au a'r 70au, er perfformiwyd cyngherddau mewn mannau cyfarfod newydd megis Canolfan Hamdden y Fenni ac Ysbyty Pen y Fal. Wedyn apwyntiwyd Emlyn Watkins, yn adnabyddus fel arweinydd Cymdeithas Gorawl Frynmawr. Cyn iddo fe farw'n ifanc ym 1983, adfywiodd Emlyn y gymdeithas, tuedd parhaodd Michael Eveleigh ar ôl apwyntiwyd e ym 1984.

Yn fuan gordyfodd y gerddorfa'r gofod ar gael mewn mannau cyfarfod defnyddiwyd yn gynnar a dechreuodd perfformio yn Eglwys y Priordy Ein Harglwyddes a San Mihangel, y Fenni

Ymddeolodd Mike o'r Gymdeithas yn 2000 yn oed o 76, ac ar ôl brofi sawl ymgeisydd ardderchog, apwyntiwyd Brian Weir fel arweinydd. Estynnodd Brian y repertoire i gynnwys gweithiau mwy anarferol a heriol megis Concerto Marimba gan gyfansoddwr o Frasil, Ney Rosauro, ac yn dod ac unawdwyr ifainc o Goleg Brenhinol Cerdd a Drama Cymru, yn ogystal â blaenwyr adrannau'r ddwy gerddorfa broffesiynol yng Nghaerdydd. Ailddechreuodd e gyngherddau'r haf hefyd, i ddechrau yng Ngwesty'r Angel ac wedyn cyngherddau mawrion yn yr eglwys.

Yn 2012, ar ôl iddo fe briodi ac yn disgwyl ei blentyn cyntaf, olynwyd Brian gan Eugene Monteith, yn boblogaidd yn barod gyda'r aelodaeth fel arweinydd gwadd. Arweiniodd Eugene y rhaglen fwyaf uchelgeisiol hyd yn hyn, perfformiad yn Eglwys Gadeiriol Aberhonddu o'r Nawfed Symffoni gan Beethoven gyda Chymdeithas Gorawl Grughywel. Gadawodd ef yn 2014 pan oedd ei ymrwymiadau proffesiynol a'i waith yn Iwerddon yn cynyddu.

Ar ôl cyfnod byr gydag arweinyddion gwadd, apwyntiwyd Dennis Simons, ffidler ac arweinydd proffesiynol gyda phrofiad helaeth yn y DU a Gogledd America.